انجمن مدیریت اجرایی ایران

مالی

مشکلات نقدینگی و نظام بانکی مطلب ویژه

سعید امامی اسفند 04 1394 برای نظر دادن اولین باش!
این مورد را ارزیابی کنید
(0 رای‌ها)
مشکلات نقدینگی و نظام بانکی مشکلات نقدینگی و نظام بانکی مشکلات نقدینگی و نظام بانکی

آنچه در این بخش می‌خوانیم گزارشی فشرده از جلسه‌ای است که با موضوع بانک‌داری در مسئله هدفمندی یارانه‌ها با حضور تعدادی از اعضای قدیمی خانه مدیران برگزار شد و از آقای دکتر ادیب دعوت شده بود تا تحلیل خود را درباره آینده اقتصادی کشور و وضعیت مالی بانک‌ها به اطلاع حاضران برساند.

 

 

دکتر ادیب صحبت خود را با طرح هدفمندی یارانه‌ها آغاز کرد: همه مطلع هستید که بزرگ‌ترین چالش امروز کشور قانون هدفمند کردن یارانه‌هاست و هر کسی از ظن خود یار این قضیه می‌شود. هدفمندی یارانه‌ها یا بهتر بگویم اصلاح قیمت‌ها هدفی است که در تمام کشور‌ها مورد نظر بوده یعنی اگر بپذیریم که قیمت‌ها، کمبود یا مازاد کالا در بازار را مشخص کنند و قیمت هر چیزی بیان کننده میزان عرضه یا تقاضای آن است بنابراین صحت عملکرد این شاخص خیلی مهم است. در هنگام پرداخت یارانه چون قیمت تمام شده کالا مشخص نمی‌شود بازار دچار سردرگمی در خرید است و خریدار میزان مصرفی خود را با قیمت واقعی هماهنگ نمی‌کند. در این‌که اجرای این قانون برای همه مشکلاتی را همراه خواهد داشت تردیدی نیست، ‌ مسئله، فهم این است که چگونه با پذیرش این مشکلات اجرای آن را در جهت رسیدن به نتیجه مطلوب قرار دهیم.

دکتر ادیب بعد از طرح مقدمه‌ای راجع به وضعیت اقتصادی ایران و لزوم برخی اقدامات سال‌های گذشته برای کنترل وضعیت اقتصاد وارد بحث بانک‌ها شد و گفت تا قبل از بهمن ۸۷ بانک‌ها وام می‌دادند و نرخ بهره بانکی بسیار کمتر از تورم بود و این باعث کاهش توان وام‌دهی بانک‌ها شد. ضمن آن‌که بر اساس رویه سیستم بانکی به ازای هر هزار میلیارد تومان اسکناس که چاپ می‌شود ده هزار میلیارد تومان به سپرده‌های بانکی افزوده می‌شود. الآن هم فرمول همین است تقریبا ۳۴۰۰۰۰ میلیارد سپرده داریم ۲۴۰۰۰ میلیارد هم حجم اسکناس و چک پول است و نسبت‌ها تقریبا یک به ده است. علت رکود در دوسال گذشته چی بود؟ این سوالی بود که ادیب مطرح کرد و خود به ارائه پاسخ آن پرداخت: حجم اسکناس و چک پول در بهمن سال گذشته نسبت به اسفند ۸۶ فقط ۲۵۰ میلیارد تومان افزایش پیدا کرد. یعنی در دو سال گذشته بانک مرکزی حجم اسکناس و چک پول را تقریبا ثابت نگه داشت. عامل موفقیت بانک‌ها در سال‌های گذشته مدیریت قوی نبود. عامل مهم این بود که بانک مرکزی مدام اسکناس بدون پشتوانه چاپ می‌کرد و این اسکناس‌ها ده برابر سپرده‌ها را زیاد می‌کرد و توان وام دهی بانک‌ها افزایش پیدا می‌کرد. وقتی طی دو سال اسکناس جدید چاپ نشد در واقع بانک‌ها به خود واگذار شدند. یعنی رانت عظیمی که اینجا وجود داشت حذف شد در نتیجه اگر بانک‌ها بخواهند وام دهند باید بر اساس توانایی خودشان بپردازند و رقابت واقعی شده است. عکس العملش هم این بود که توان وام دهی بانک‌ها به شدت کاهش پیدا کرد و این کار درستی بود و صحیح‌ترین اقدامی که در ۵۰ سال گذشته در ایران اتخاذ شد. اینکه کشور با چاپ اسکناس اداره نشود. ولی سیستم بانکی عادت کرده بود که با رانت ناشی از ضریب فزایندگی که این اسکناس‌ها ایجاد می‌کرد اداره شود. طبق قانون بانک‌ها حق داشتند ۴۰ درصد موجودی نقدیشان را چک پول چاپ کنند. می‌دانید در یک جلسه‌ای آقای دکتر احمدی‌نژاد در مصاحبه تلویزیونی به آقای حیدری گفتند که من به آقای مظاهری رئیس بانک مرکزی تلفن زدم گفتم که ۱۳۶۰۰میلیارد تومان چک پول وجود دارد ایشان گفتند نه این چنین نیست ولی تحقیق می‌کنم بعد از دو روز تلفن زدند گفتند بله درست است. یعنی سیستم بانک مرکزی از حجم چک پول اطلاعی نداشته.

 

 

خواندن 774 دفعه آخرین ویرایش در فروردين 28 1395

موارد مرتبط

نظر دادن

از پر شدن تمامی موارد الزامی ستاره‌دار (*) اطمینان حاصل کنید. کد HTML مجاز نیست.